Jak zbudować dom energooszczędny?

Jak zbudować dom energooszczędny?

Coraz częściej Polacy interesują się tematem budownictwa energooszczędnego. Roznosi się, jak to zwykle bywa, o pieniądze – domy energooszczędne zużywają około cztery razy mniej energii, niż budynki tradycyjne, a to oznacza znacznie mniejsze rachunki i długofalowe oszczędności. Zamiast 100-120 kWh/m2 w skali roku generowana jest potrzeba rzędu 14-45 kWh/m2. Jakie są podstawowe zasady dotyczące budownictwa energooszczędnego?

Domy energooszczędne: parterowe czy piętrowe?

Decyzję o tym, czy przystępować do budowy domu parterowego, czy piętrowego, warto podjąć w oparciu o cechy architektoniczne działki (nasłonecznienie, orientację terenu oraz przewidziane widoki z okien) oraz o upodobania przyszłych mieszkańców. Parterowy budynek także może być energooszczędny: wymaga to tylko odpowiednio grubej izolacji dachu. To z kolei nie sprawia zbyt wielu problemów, w przeciwieństwie do analogicznego manewru przy okazji ścian (zamocowanie warstwy grubszej niż 20 cm powoduje już dodatkowe trudności). Większe koszty ocieplenia dachu równoważą kwoty zaoszczędzone na mniejszej powierzchni ścian – w domach piętrowych ich powierzchnia jest znacznie większa. Ponadto w budynku z piętrem trzeba wykonać strop oddzielający parter od wyższych kondygnacji. Jak widać, obydwa rodzaje domów mogą być energooszczędne, i to przy całkiem podobnych kosztach.

 

20+20+30, czyli idealna izolacja

Straty ciepła są wywołane głównie przez uciekanie ciepła przez przegrody zewnętrzne (podłogi, ściany, dach, okna). Dom nie będzie prawdziwie energooszczędny, jeśli nie zostanie wyposażony w prawdziwie skuteczną izolację termiczną. Minimalne grubości dla zapewnienia odpowiedniej ochrony przed niechcianą utratą ciepła podsumowuje zgrabna zasada 20+20+30. Podłogi na gruncie powinny zostać wyposażone w 20 cm styropianu, ściany zewnętrzne – w 20 cm styropianu lub wełny mineralnej, a dach – w 30 cm wełny mineralnej. To, w jakiej technologii wzniesiemy ściany, nie wpływa znacząco na ich izolacyjność; decydująca jest odpowiednia grubość izolacyjnego materiału. Ściany powinny być jednak ocieplane metodą lekką mokrą.

 

10 zasad budowy domów energooszczędnych

  1. Zwartość bryły – dom energooszczędny powinien powstać na rzucie prostokąta, przy najmniejszym możliwym stosunku przegród zewnętrznych do kubatury budynku (A/V);
  2. Maksymalna powierzchnia elewacji od strony południowej – takie rozplanowanie pozwoli na najbardziej efektywne wykorzystanie energii słonecznej do oświetlania i ogrzewania domu;
  3. Analogicznie: minimalna powierzchnia elewacji od strony północnej, przy jednoczesnym zredukowaniu liczby okien. W tym celu stosuje się przemyślane rozwiązania architektoniczne, takie jak budowa jednospadowego dachu (schylającego się ku stronie północnej) albo zagłębienie części ściany północnej w gruncie (taki projekt umożliwia usytuowanie domu na stoku wzgórza);
  4. Proste, nieskomplikowane zadaszenie – najlepiej wspomniane jednospadowe, ewentualnie dwuspadowe, ale bez zbędnych lukarn;
  5. Brak balkonów – rezygnacja z tego kuszącego rozwiązania zmniejszy straty ciepła, powodowane przez mostki cieplne powstające na styku stropu i płyty balkonu. Te same wymagające zminimalizowania straty powstają w innych źle izolowanych miejscach – nadprożach, wieńcach, a także ościeżach drzwiowych i okiennych otworów;
  6. Szczelność – wyjątkowo silna termoizolacja okien i drzwi, nieprzepuszczalność wszelkiego rodzaju przegród i wprowadzenie rolet zewnętrznych ograniczy zbędną utratę energii cieplnej;
  7. Odzyskiwanie ciepła – instalacja wentylacji mechanicznej z rekuperatorem umożliwia odzysk ciepła, które w przeciwnym razie przepadłoby wraz z wywiewanym powietrzem;
  8. Zaawansowane źródło ciepła – w tym punkcie szczególnie ważna jest sprawność danego źródła i jego łatwa obsługa sterująca, niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z kotłem elektrycznym, gazowym kotłem kondensacyjnym, kotłem z podajnikiem na ekologiczne, stałe paliwa czy po prostu z pompą ciepła;
  9. Oszczędzanie energii na wszystkich możliwych frontach – wszystkie sprzęty AGD znajdujące się w domu (lodówka, pralka, zmywarka) powinny mieć klasę A++. Prowadzenie domu energooszczędnego wiąże się z codziennymi wyborami (prysznic jest oszczędniejszy, niż kąpiel w wannie) i obowiązkami (wyjeżdżam – wyłączam ogrzewanie, itp.);
  10. Solidna izolacja termiczna ścian, dachu i podłóg – standardową izolację o grubości 10-12 cm przy budowie domu energooszczędnego należy zastąpić wspomnianą już, dwukrotnie efektywniejszą metodą izolacyjną (20+20+30).